Haubdmenie effne
Said aus de Oddhainrisch-Biewel

Die Biiwl ises grundlehend Buch vum Grischdedum unn hod im sugenannde "Alde Teschdamend" die grundlejende Schrifde vum Judedum. Sie hod zwää Dääl: Ewe dieses Alde Teschdamend un donn es Naiï Tesdamend.

Inhald

AllgemänesSchaffe

Die jiedische Schrifde gheere dezu, wail Jesus vun Nazared, de Grischdus - Χριστός, de Gsalbde - Jude waa un selbad vun sich gsaad hod, doßsa ned kumme wäa fär es Gsedz zu ännäre, sunnan färs zu ärfille, es Judedum is also die Worzl vum Grischdedum.

Endschande is die Biiwl im Vordere Oriend, im Väalauf vun 1200 Joor. Des Wort Biewel (hochdoidsch: Bibel) kummt ausm Griischische vun biblos=Papyrusschdaud.

Uffbau vun de grischdlisch BiewelSchaffe

Aldes TeschdamendSchaffe

PentateuchSchaffe

  • 1.Mose (Genesis)
  • 2.Mose (Exodus)
  • 3.Mose (Levitikus)
  • 4.Mose (Numeri)
  • 5.Mose (Deuteronomium)

GeschischdsbischaSchaffe

  • Josua
  • Rischda
  • Rut
  • 1. Samuel (1. Buuch iwwa die Käänischraische)
  • 2. Samuel (2. Buuch iwwa die Käänischraische)
  • 1. Buuch vun de Käänische (3. Buuch iwwa die Käänischraische)
  • 2. Buuch vun de Käänische (4. Buuch iwwa die Käänischraische)
  • 1. Chronik
  • 2. Chronik
  • Esra
  • Nehemia (2. Esra)
  • Tobit (Tobias)
  • Judit
  • Ester + Zusätze
  • 1. Makkabäer
  • 2. Makkabäer

LeerbischaSchaffe

  • Psalmen
  • Ijob (Hiob, Job)
  • Sprichwörter (Sprüche)
  • Kohelet (Prediger, Ecclesiastes)
  • Hoheslied
  • Weisheit Salomos (Waishait)
  • Jesus Sirach (Ecclesiasticus)

ProfeedeSchaffe

„Groß“

  • Jesaja (Isaias)
  • Jeremia (Jeremias)
  • Klagelieder (~ Jeremias)
  • Baruch (inkl. Brief des Jeremia)
  • Ezechiel (Hesekiel)
  • Daniel (+ Zusätze)

„Klää“ (Zwölfprophetenbuch)

  • Hosea (Osee)
  • Joel
  • Amos
  • Obadja (Abdias)
  • Jona (Jonas)
  • Micha (Michäas)
  • Nahum
  • Habakuk
  • Zefanja (Sophonias)
  • Haggai (Aggäus)
  • Sacharja (Zacharias)
  • Maleachi (Malachias)

Naies TeschdamendSchaffe

EvangelieSchaffe

  • Matthäus
  • Markus
  • Lukas
  • Johannes

ApostelgschischdSchaffe

PaulusbriifSchaffe

  • Römer
  • 1. Korinther
  • 2. Korinther
  • Galater
  • Epheser
  • Philipper
  • Kolosser
  • 1. Thessalonicher
  • 2. Thessalonicher
  • 1. Timotheus
  • 2. Timotheus
  • Titus
  • Philemon
  • Hebräer

Kadolische Briif

  • Jakobusbrief
  • 1. Petrus
  • 2. Petrus
  • 1. Johannes
  • 2. Johannes
  • 3. Johannes
  • Judas

OffebaarungSchaffe

Je noo Konfession gheere aach nuch unnaschiedlisch viel "Apogrype" middezu, Bischa, wu ned kanonosiad worre sin.

SunschdichesSchaffe

Die Biiwl is es Buch midde measchde Iwwasedzunge unde heegschd Ufflaach inde gonze Wäld. Alladings is inde naiere Iwwasedzunge viel vunde Grafd unde Wordgewald vunde ald Luddabiewl värloregonge: " - Word des Härrn - " määnd zwaa es selwe, is awwa doch viel läbbscha als wie "Soo sääd de Härr:"

LinksSchaffe